E-ticaret alışverişlerinde güvenli ürünlere ulaşmak için yeni bir adım atıldı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Elektronik Piyasa Gözetimi ve Denetimi (e-PGD) sisteminin, piyasa gözetim kuruluşlarına veri odaklı ve hızlı karar alma yeteneği kazandıracağını açıkladı. Bu sistem, yapay zeka destekli metin ve görsel analizi ile güvensiz ürünleri tespit edecek. Bolat, “Güvenli ürün, güvenli gelecek vizyonumuzla pilot testlerini tamamladığımız bu sistemi çok yakında devreye alacağız” dedi.
Bolat, Ticaret Bakanlığında düzenlenen “Ürün Güvenliği Haftası Açılış Konferansı”nda, ilgili bakanlıklarla işbirlikleri hakkında bilgi verdi. Bu yılki etkinliğin teması “Dijital Çağda Ürün Güvenliği” olarak belirlendi. Dünya ticaretinin önemli bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirten Bolat, bu değişimin sadece uluslararası ticaret kurallarını değil, aynı zamanda geleneksel üretim süreçlerini de etkilediğini ifade etti.
Güvenlik paradigmasının, yazılım hataları, otonom cihaz arızaları ve siber güvenlik gibi riskleri içermesi gerektiğini vurgulayan Bolat, uygunluk değerlendirme süreçlerinde de dönüşüm yaşandığını anlattı. Ürün güvenliği teyidinin, tedarik zincirlerinin daha etkin izlenebilirliğini sağlaması gerektiğini belirten Bolat, “Dijital ürün pasaportu kavramı, ürünlerdeki uygunluk konusunu takip edebilmek için önemli bir araçtır” dedi.
Dijitalleşmenin e-ticaretin büyümesine katkıda bulunduğunu belirten Bolat, Bakanlık olarak ithalat süreçlerinde ürün güvenliği denetiminden sorumlu olduklarını da ifade etti. 2011 yılında devreye alınan Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) hakkında bilgi veren Bolat, bu yılın ilk üç ayında TAREKS’e 1,3 milyon başvuru yapıldığını açıkladı.
Bolat, e-ticaretin geçen yıl yaklaşık 4,6 trilyon liraya ulaştığını ve işlem sayısının 6 milyara çıktığını belirterek, bu büyümenin yeni nesil denetim yaklaşımlarını gerekli kıldığını ifade etti. E-ithalat kapsamında yapılan incelemelerde, yüzde 81 oranında güvensiz ürün tespit edildiğini söyleyen Bolat, bu nedenle belirli istisnalar dışında yurt dışı e-ticaret platformları üzerinden yapılan basitleştirilmiş gümrük beyannamesi uygulamasının durdurulacağını duyurdu.
Yeni projeler geliştirdiklerini belirten Bolat, satıcılar için “Taksonomi Belgesi” hazırladıklarını ve bu belgenin satıcılar için bir rehber olacağını vurguladı. Ayrıca, e-PGD sistemi ile güvensiz ürünleri tespit edeceklerini ifade etti. Bolat, dijital dönüşümün mevzuata entegrasyonu çerçevesinde çalışmalara devam ettiklerini ve dijital ürün pasaportu mekanizmasının önemine dikkat çekti.
AB Türkiye Delegasyonu Başkan Yardımcısı Jurgis Vilcinskas, Türkiye’deki e-ticaret pazarının son yıllarda ciddi bir büyüme gösterdiğini belirterek, bu hızlı değişimin piyasa düzenlemelerini daha kritik hale getirdiğini ifade etti. Vilcinskas, Türkiye’nin etkinliği düzenlemesinin tüketici güvenliğine verilen önemin bir göstergesi olduğunu vurguladı.
